Steeneik (Quercus Ilex)

Een boom die het hele jaar zijn blad houdt en toch de allure van een echte eik heeft, dat is de steeneik. In de kwekerij noemen wij hem Quercus Ilex, en onder die naam vindt u hem ook op het etiket terug. Deze groenblijvende eik komt van oorsprong uit het Middellandse Zeegebied, waar hij op droge hellingen, langs oude oprijlanen en in verwilderde parken soms eeuwenoud wordt. Het blad verraadt die herkomst meteen. Het is klein, leerachtig en stevig, aan de bovenkant donkergroen en glanzend, aan de onderkant viltig grijs behaard. Waait de wind door de kroon, dan licht die grijze onderkant op en krijgt de hele boom een zilverachtige gloed die u van een gewone eik niet kent. Jonge bladeren dragen langs de rand soms fijne stekelige tandjes, waardoor mensen bij de eerste aanblik aan hulst denken. Toch is het onmiskenbaar een eik, met kleine eikels in het najaar en dezelfde stevige, licht knoestige takstructuur als bij onze inheemse soorten. Wij kweken de steeneik op onze eigen kwekerij aan de Heuningstraat in Ochten en leveren hem in meerdere vormen: als hoogstam met een ronde, dichte kroon, als meerstammige boom met een losse mediterrane uitstraling, en als leisteeneik voor een groenblijvend scherm op hoogte. Wie een groenblijvende eik zoekt die zowel als solitair op het gazon werkt als in een strakke rij langs de erfgrens, komt bij deze soort bijna altijd uit. U bestelt online en laat bezorgen door onze eigen bezorgdienst, in heel Nederland en België. Rechtstreeks van de kweker dus, zonder tussenhandel, met advies over standplaats en verzorging erbij. Zo weet u vooraf of de steeneik past op de plek die u in gedachten heeft, en wat u de eerste jaren van hem mag verwachten.

Wat de steeneik onderscheidt van een gewone eik

De botanische naam Quercus Ilex zegt eigenlijk al alles: quercus staat voor eik, ilex voor hulst. Die twee beelden bij elkaar kloppen precies. U ziet een eik met blad dat qua formaat en stevigheid meer op hulstblad lijkt. Elk blaadje is een paar centimeter lang, ovaal tot langwerpig, met een dikke waslaag op de bovenzijde die glanst en vocht binnenhoudt. Aan de onderkant zit een dichte viltige beharing, grijs tot bijna wit, die de huidmondjes beschermt tegen uitdroging. Precies daarom houdt de steeneik zich staande op plekken waar de zon fel staat en de wind droog is. Dat hij groenblijvend heet, betekent niet dat hij zijn blad nooit loslaat. Elk blad blijft ongeveer twee tot drie jaar zitten. Loopt in het voorjaar het nieuwe blad uit, dan verkleurt het oudste blad naar geel en bruin en valt het af. U ziet dan een korte periode van bladval, meestal in mei of juni, terwijl de kroon zich tegelijkertijd alweer vult. Dat verwart mensen soms, want van een groenblijvende boom verwacht u een kroon die nooit iets laat vallen. Bij de steeneik verloopt dat verversen gewoon geleidelijk in plaats van in één keer in de herfst, zoals bij de zomereik. Het resultaat is een boom die in januari net zo gesloten oogt als in juli. In het najaar verschijnen de eikels, kleiner en spitser dan die van onze inheemse eiken en vaak half verscholen tussen het blad. De bast is donkergrijs en blijft bij jonge bomen lang glad, om pas op oudere leeftijd fijn te barsten in kleine, bijna vierkante schubben. Dat rustige, gesloten silhouet maakt deze groenblijvende eik zo geliefd bij tuinontwerpers.

Groeisnelheid, eindhoogte en winterhardheid van de steeneik

Snelle groei moet u van de steeneik niet verwachten, en dat is meestal juist een voordeel. Hij groeit rustig en gelijkmatig, bouwt eerst een stevig wortelgestel op en zet daarna pas door in de kroon. In de eerste jaren na het planten merkt u vooral dat de boom zich vastzet: de scheutlengte blijft bescheiden, terwijl het blad donkerder en steviger wordt. Daarna komt er meer tempo in, al blijft hij trager dan bijvoorbeeld een linde of een plataan. Uiteindelijk kan hij fors worden, met een brede, koepelvormige kroon die op oudere leeftijd flink wat ruimte inneemt. In een gemiddelde tuin duurt het lang voordat het zover is, en met snoei houdt u de omvang eenvoudig in de hand. Winterhardheid is het punt waar u wel even bij stil moet staan. In het Nederlandse en Belgische klimaat doet hij het goed, maar hij komt uit een streek met zachtere winters. Een gevestigde boom op een gunstige plek komt normale vorstperioden zonder schade door. Jonge exemplaren en bomen op een open, koude plek kunnen bij strenge oostenwind bladrandjes verbranden. Zet hem daarom liever niet pal in de wind op een kale kavel of bovenop een dijk zonder enige luwte. Beschutting van een muur, een schuur, een bestaande haag of een groep bomen scheelt veel. Aan de kust doet hij het opvallend goed, want zilte lucht en zeewind verdraagt hij dankzij dat wasachtige blad beter dan de meeste loofbomen. Een steeneik in een Zeeuwse of Friese tuin staat er vaak beter bij dan een beuk op dezelfde plek. Verder is een winterdek rond de voet in de eerste twee winters een kleine moeite die veel oplevert.

Standplaats, grondsoort en het belang van goede afwatering

Zon is voor een steeneik de eerste voorwaarde. Zet hem op een plek die minstens een halve dag volle zon krijgt, want in diepe schaduw wordt de kroon ijl en verliest het blad zijn glans. Halfschaduw kan hij verdragen, maar het beste resultaat ziet u op een open, zonnige plek met wat luwte in de rug. De grondsoort luistert minder nauw dan veel mensen denken. Zand, zavel, lichte klei en zelfs kalkrijke grond zijn allemaal geschikt, zolang er één ding klopt: het water moet weg kunnen. Natte voeten in de winter zijn het grootste risico voor deze eik. Op zware klei of in een tuin waar het water na een regenbui dagenlang blijft staan, loopt u kans op wortelrot. Werk in dat geval bij het planten grof zand, tuinturf of gebroken grind door de plantgrond en maak het plantgat ruimer dan de kluit, zodat het water zijwaarts weg kan zakken. Ligt uw tuin in een laag stuk, overweeg dan een lichte verhoging of een plantheuvel van vijftien tot twintig centimeter. Bij het planten zelf geldt het gewone kwekersadvies: plant niet te diep, houd de bovenkant van de kluit gelijk met het maaiveld, trap de grond goed aan en geef direct ruim water. Een boompaal of driepoot houdt de kluit de eerste twee seizoenen stil, want beweging in de wortels vertraagt de aanslag. Water geven doet u de eerste twee jaar gericht: liever een keer per week een flinke gieter dan elke dag een scheutje. Is hij eenmaal geworteld, dan blijkt hoe droogtebestendig deze groenblijvende eik werkelijk is en heeft u er in een normale zomer nauwelijks omkijken naar.

De vormen waarin wij de steeneik kweken

Op de kwekerij in Ochten trekken wij de steeneik in drie vormen op, elk met een eigen toepassing in de tuin. Welke vorm u kiest, hangt vooral af van de ruimte die u heeft en van wat u wilt bereiken: schaduw boven een terras, privacy op ooghoogte, of gewoon een groene blikvanger die het hele jaar staat. Die keuze maakt meer verschil dan veel mensen vooraf denken, want een steeneik boom met een vrije stam vraagt een heel andere plek dan een leivorm langs de erfgrens. Loop daarom eerst uw tuin door en bepaal waar u straks naar wilt kijken, vanaf welk raam en vanaf welke zithoek. Meet daarbij ook de afstand tot de schutting, de oprit, het dak en de buren, want een kroon die zich in de breedte ontwikkelt heeft aan alle kanten ruimte nodig. Denk aan de ondergrond eronder: onder een hoogstam kunt u prima een border of een terras aanleggen, terwijl een meerstammige boom juist ruimte vraagt rond de stamvoet. Wij kweken alle drie de vormen zelf op, van jonge stam tot leverbare maat, dus u koopt geen doorverkocht exemplaar maar een boom die hier op het veld is opgegroeid en meerdere keren is verplant. Dat verplanten is geen bijzaak. Het dwingt de boom een compact wortelgestel te maken, en juist dat wortelgestel bepaalt hoe snel hij bij u aanslaat na het planten. Wilt u een Quercus Ilex kopen met een stevige kluit, let dan vooral daarop en niet alleen op de hoogte van de stam. Weet u nog niet welke vorm past, dan denken wij graag met u mee voordat u bestelt.

• Steeneik (Quercus Ilex) als hoogstam, met een vrije stam en een ronde kroon erboven. De klassieke keuze voor een solitair op het gazon of in een border, waar de boom van alle kanten te zien is.
• Leisteeneik (Quercus Ilex), waarbij de takken op een vast rek in horizontale etages worden geleid. Zo krijgt u een groenblijvend scherm op hoogte, precies boven een schutting of erfafscheiding.
• Meerstammige steeneik, opgekweekt met drie of meer stammen vanaf de voet. Deze vorm oogt losser en zuidelijker en werkt sterk als middelpunt in een strakke tuin of bij een terras.

De leivorm is voor veel klanten de aanleiding om bij ons uit te komen. Wie inkijk vanaf de buren of vanaf de straat wil wegnemen zonder een muur te bouwen, heeft aan een groenblijvend scherm op stam precies genoeg. De etages vullen zich binnen enkele seizoenen tot een gesloten vlak, en anders dan bij een bladverliezende leiboom blijft dat vlak ook in december dicht. Vergelijk het gerust met onze andere leibomen van de eigen kwekerij, dan ziet u meteen waar het verschil zit. De meerstammige vorm speelt een heel ander spel. Daar draait het om de stamvoet, de spreiding van de takken en de schaduwwerking eronder. Gecombineerd met grind, natuursteen of een strak terras krijgt u de sfeer van een zuidelijke binnenplaats, en die uitstraling deelt hij met de rest van onze mediterrane bomen. Snoeien kan bij alle drie de vormen zonder problemen, want deze soort verdraagt de schaar uitstekend en loopt gemakkelijk opnieuw uit, ook uit ouder hout. Dat is precies waarom hij in Zuid Europa al eeuwenlang in strakke vormen, hagen en zelfs bollen wordt gesnoeid. Snoei bij voorkeur in de late zomer of het vroege najaar, als de scheutgroei tot rust is gekomen. Voor de leivorm betekent dat één keer per jaar de zijscheuten inkorten en de etages gelijk houden. Bij de hoogstam volstaat het wegnemen van naar binnen groeiende takken en het opkronen van de onderste rij, zodat u er straks onderdoor kunt lopen. Wilt u een strak, gesloten beeld, dan knipt u wat vaker en korter. Houdt u van een losse, natuurlijke kroon, dan laat u de schaar grotendeels rusten en haalt u alleen dood hout weg. Beide werken bij deze soort, en u kunt jaren later nog van gedachten veranderen zonder de boom te beschadigen. Dat maakt deze eik zo geschikt voor tuinen die met de jaren meegroeien.

Steeneik vergelijken met andere groenblijvende bomen

Zoekt u een boom die het hele jaar groen blijft, dan is de steeneik niet uw enige optie, en het loont om de kandidaten naast elkaar te leggen. In ons assortiment groenblijvende bomen zit een aantal soorten dat vaak in dezelfde zoektocht opduikt. De Magnolia Grandiflora heeft eveneens groot, leerachtig en glanzend blad met een bruinviltige onderkant, maar die soort valt vooral op door de grote witte bloemen in de zomer. Wilt u bloei, dan wint de magnolia. Wilt u een rustig, gelijkmatig bladbeeld zonder seizoenspiek, dan komt u eerder uit bij de eik. De Portugese Laurier leiboom groeit sneller en vult zijn scherm eerder dicht, met frisser groen blad en rode bladstelen. Hij is ook wat toeschietelijker op vochtiger grond. De steeneik geeft daarentegen een donkerder, strenger en duurzamer beeld dat beter bij historische panden en klassieke tuinen past. De Olijfwilg is de taaiste van het stel als het om wind en zilte lucht gaat en wordt vooral als haag of struik gebruikt, niet als volwaardige boom. Photinia levert het opvallendste kleurverloop, met vuurrode nieuwe scheuten in het voorjaar boven donkergroen blad, en werkt uitstekend als kleuraccent. Wat de steeneik als enige biedt, is het karakter van een echte boom: een stevige stam, een kroon met structuur en eikels in het najaar. Voor wie een boom zoekt die over dertig jaar nog steeds de rustige ruggengraat van de tuin vormt, blijft dit de logische keuze. Twijfelt u tussen twee soorten, bel of app ons dan even. Wij kennen alle vormen uit de kwekerij en vertellen u eerlijk welke soort op uw grond en op uw plek het beste aanslaat.

Planttijd, levervorm en bezorging in Nederland en België

Het seizoen bepaalt hoe uw steeneik bij u aankomt, en dat heeft alles met kwaliteit te maken. In de periode van oktober tot april, als de boom in rust is, leveren wij met blote wortel of met kluit. Dat is van oudsher de beste tijd om te planten. De grond is nog warm genoeg voor wortelvorming, de verdamping door het blad is laag en de winterse neerslag helpt de boom zich vast te zetten voordat het groeiseizoen begint. Buiten die periode leveren wij met draadkluit of in pot, zodat het wortelgestel bij elkaar blijft en de boom ook in het voorjaar en de zomer veilig geplant kan worden. Een boom in pot kunt u in principe het hele jaar door de grond in zetten, mits u in de eerste weken consequent water geeft. Vorstperiodes slaan wij over, want planten in bevroren grond heeft geen zin. Bezorgen doen wij met onze eigen bezorgdienst in heel Nederland en België, dus niet via een pakketdienst die uw boom ergens op de stoep achterlaat. Onze chauffeurs weten hoe zij een kluit moeten behandelen en zetten de boom op de afgesproken plek neer. Vanaf 450 euro is de bezorging gratis. Wilt u het planten liever uitbesteden, dan regelt onze aanplantservice dat voor u, inclusief het uitgraven van het plantgat, de grondverbetering en het plaatsen van de boompaal. Bestellen gaat eenvoudig online, en op de pagina over bomen online kopen leest u precies hoe de bestelling en levering verlopen. Wie een Quercus Ilex kopen wil, doorloopt dezelfde stappen als bij onze meerstammige bomen, die op precies dezelfde manier de deur uit gaan.

Veelgestelde vragen over de steeneik

Is de steeneik winterhard in Nederland en België?

Ja, de steeneik kan in ons klimaat goed uit de voeten, zeker als hij eenmaal geworteld is. Hij komt wel uit een streek met zachtere winters, dus jonge bomen zijn gevoeliger dan oude. Zet hem daarom niet pal in een koude oostenwind op een open kavel, maar geef hem luwte van een muur, een haag of een groep bomen. Aan de kust presteert hij juist uitstekend, want zilte zeewind verdraagt hij dankzij zijn wasachtige blad opvallend goed.

Verliest een Quercus Ilex echt nooit zijn blad?

Hij staat het hele jaar groen, maar hij ververst zijn blad wel. Elk blad blijft ongeveer twee tot drie jaar zitten. Loopt in het voorjaar het nieuwe blad uit, dan kleurt het oudste blad geel of bruin en valt het af, meestal in mei of juni. Omdat de kroon zich op dat moment alweer vult, ziet u nooit een kale boom. Wat u wel ziet, is een korte periode met wat bladval onder de boom.

Hoe snel groeit een steeneik en hoe groot wordt hij?

De steeneik groeit rustig. De eerste jaren gaat de energie vooral naar het wortelgestel, daarna komt er meer tempo in de kroon. Vergeleken met een linde of een plataan blijft een steeneik boom traag. Op termijn kan hij fors worden, met een brede koepelvormige kroon, al duurt dat in een tuin heel lang. Met een jaarlijkse snoei in de late zomer houdt u de maat eenvoudig in de hand, want hij verdraagt de schaar uitstekend.

Op welke grond kan ik een steeneik het beste planten?

Zand, zavel, lichte klei en kalkrijke grond voldoen allemaal, zolang het water goed weg kan. Natte voeten in de winter vormen het grootste risico. Wilt u een steeneik kopen voor zware klei, meng dan grof zand of gebroken grind door de plantgrond en maakt u het plantgat ruimer dan de kluit. Ligt uw tuin laag, plant hem dan op een lichte verhoging. Zorg daarbij voor een zonnige plek, want in diepe schaduw wordt de kroon ijl.

In welke vormen kan ik een steeneik bij u bestellen?

Wij kweken de steeneik als hoogstam met een vrije stam en ronde kroon, als leisteeneik met takken op een rek in horizontale etages, en als meerstammige boom met drie of meer stammen vanaf de voet. De hoogstam kiest u voor een solitair, de leivorm voor een groenblijvend scherm boven een schutting, en de meerstammige vorm voor een zuidelijke uitstraling bij een terras. Twijfelt u, dan denken wij graag met u mee.

Steeneik kopen rechtstreeks bij de kwekerij in Ochten

Bestel uw steeneik online en laat hem bezorgen door onze eigen bezorgdienst, in heel Nederland en België. Omdat wij zelf kweken aan de Heuningstraat 30a in Ochten, koopt u rechtstreeks bij de kweker: geen tussenhandel, altijd ruime voorraad en hoge kwaliteit voor een lage prijs. U kiest zelf de vorm die bij uw tuin past, van hoogstam tot leisteeneik of meerstammige boom, en wij zorgen dat de boom in de juiste levervorm bij u aankomt. Van oktober tot april met blote wortel of kluit, daarbuiten met draadkluit of in pot. Vanaf 450 euro bezorgen wij gratis, en dat scheelt bij een boom van formaat snel een flink bedrag. Wilt u de aanplant liever aan ons overlaten, dan verzorgt onze aanplantservice het plantgat, de grondverbetering en het vastzetten van de boom, zodat u zeker weet dat hij goed de grond in gaat. Hoveniers, groenvoorzieners en tuincentra krijgen bij ons een extra korting op het assortiment. Weet u nog niet zeker of een steeneik op uw plek de beste keuze is, of wilt u weten welke vorm bij uw tuin past? Bel of app ons gerust op 06 22369026, of stuur een bericht naar info@bomenweb.nl. Wij kijken met u mee naar de standplaats, de grondsoort en de gewenste hoogte, en geven eerlijk advies over wat er groeit en wat niet. Onze klanten waarderen ons met een 4.7, en dat komt vooral door dat meedenken vooraf. Plaats uw bestelling vandaag nog, dan staat uw groenblijvende eik binnenkort op de plek waar u hem hebben wilt.