Amberboom

De amberboom is een van de weinige bomen die u in oktober al vanaf de overkant van de straat herkent. Liquidambar styraciflua heet hij voluit, en onder die naam kweken wij hem op ons eigen perceel aan de Heuningstraat in Ochten. Wie hem in de zomer ziet staan, denkt vaak aan een esdoorn. Het blad is handvormig gelobd, met vijf tot zeven spitse punten, glanzend donkergroen en verrassend groot. Toch klopt er iets niet aan die vergelijking, en dat merkt u zodra u een twijg in de hand neemt. Bij een esdoorn staan de bladeren twee aan twee tegenover elkaar, bij de amberboom staan ze verspreid over de twijg, om en om. Dat ene detail is het eenvoudigste kenmerk om de twee soorten uit elkaar te houden, en het is meteen de reden dat de boom in de handel soms verkeerd wordt aangeboden. Wat de amberboom werkelijk bijzonder maakt, komt pas in het najaar. Dan verkleurt het blad niet in een tint, maar in lagen: onderin nog groen, halverwege geel en oranje, bovenin al vuurrood en aan de zonzijde soms bijna zwartpurper. Die verkleuring houdt weken aan en verandert bijna dagelijks van kleur. Verder in het seizoen ziet u de stekelige bolvormige vruchten aan de takken hangen, harde bruine bolletjes die tot in de winter blijven zitten. Op jonge twijgen groeien daarbij opvallende kurklijsten, smalle ribbels die de takken een ruw en grillig silhouet geven zodra het blad eraf is. Wie een boom zoekt die het hele jaar iets te bieden heeft, komt bij deze soort snel uit.

Liquidambar styraciflua herkennen aan blad, twijg en vrucht

Begin bij het blad, want daar zit het meeste verwarring. De bladeren van de liquidambar styraciflua zijn handvormig gelobd en lopen uit in scherpe punten met een fijn getande rand. Ze glanzen sterker dan esdoornblad en voelen wat leerachtiger aan. Het formaat is fors, zeker aan jonge, krachtige scheuten. Wrijf een blad tussen uw vingers en u ruikt een lichte harsachtige geur, iets tussen dennenhars en citrus in. Die geur komt van de balsem in de bast, dezelfde stof waaraan de boom zijn naam dankt. Het tweede kenmerk is de bladstand. Bij een liquidambar styraciflua staan de bladeren verspreid langs de twijg, nooit precies tegenover elkaar. Twijfelt u bij een boom in een tuincentrum of langs de weg, kijk dan naar die stand en u weet het meteen. Het derde kenmerk zijn de vruchten. Na de onopvallende bloei verschijnen bolvormige, stekelige vruchten ter grootte van een flinke knikker. Ze verkleuren van groen naar hard bruin en blijven vaak tot ver in de winter aan de kale takken hangen, wat een grafisch beeld geeft tegen een grijze lucht. Onder de boom vallen ze uiteindelijk uit, dus houd daar rekening mee als u de boom vlak naast een terras of een pad wilt zetten. Het vierde kenmerk zijn de kurklijsten. Op twijgen van twee tot vier jaar oud groeien smalle, kurkachtige ribben die overlangs meelopen. Ze maken de takken hoekig en ruw, wat de winterse silhouetwerking sterk vergroot. Vier kenmerken dus: gelobd glanzend blad, verspreide bladstand, stekelige bolvruchten en kurklijsten op jong hout. Wie die vier op een rij zet, herkent de soort voortaan zonder twijfel.

De herfstkleur van de amberboom verschilt per boom

De herfstkleur is voor bijna iedereen de reden om deze boom te planten, en terecht. Waar de meeste loofbomen in het najaar netjes geel of bruin worden, doorloopt de amberboom een heel palet. De herfstkleur van de liquidambar styraciflua begint meestal aan de buitenkant van de kroon en aan de zonkant, met warm geel en oranje. Daarna schuift de kleur naar rood, van helder scharlaken tot dieper karmijn, en bij sommige exemplaren eindigt het seizoen in een dieppurper dat richting wijnrood gaat. Het mooie is dat al die kleuren tegelijk in dezelfde boom kunnen zitten. U kijkt dan naar een kroon die van onder naar boven verloopt van groen via geel en oranje naar rood. Belangrijk om te weten: die kleur verschilt per boom. Amberbomen worden uit zaad opgekweekt en elk zaailing heeft zijn eigen genetische aanleg. De ene boom trekt sterk naar oranjerood, de andere kleurt vooral purper, en een derde blijft langer geel hangen. Standplaats speelt daarbij ook mee. In volle zon zijn de kleuren dieper en verzadigder dan in halfschaduw, waar de boom vaker in geel en oranje blijft steken. Ook de nachttemperaturen in september en oktober tellen mee. Een najaar met koele, heldere nachten en zonnige dagen geeft de sterkste kleuren, terwijl een zacht en somber najaar de verkleuring dempt en versnelt. Zoekt u specifiek op amberboom herfstkleur, dan is dat de eerlijke uitleg: de aanleg is er altijd, maar hoe fel het uitpakt hangt af van de plek en het weer. Bekijk voor meer bomen met najaarskleur ons complete aanbod sierbomen van de eigen kwekerij, waar ook het Perzisch Ijzerhout en de Spaanse Aak in staan.

Standplaats en grond voor een liquidambar styraciflua

Zet een liquidambar styraciflua in volle zon. Dat is de eerste en meteen de belangrijkste regel, want de zon bepaalt hoe fel de boom in het najaar verkleurt. In halfschaduw groeit hij prima door en blijft het blad gezond, maar de kleuren blijven zachter en het beeld waar u de boom voor plantte, komt maar half uit de verf. Kies dus een open plek in het gazon, langs een oprit of aan de zonzijde van de tuin, zonder een grote kroon van een buurboom eroverheen. Voor de grond gelden een paar duidelijke voorkeuren. Deze soort wil een vochthoudende, licht zure en goed doorlatende bodem. Zandgrond met wat humus, rivierklei met structuur en de meeste tuingronden in Nederland voldoen daar prima aan. Waar het misgaat, is bij twee uitersten. Kalkrijke grond met een hoge pH geeft chlorose: het blad wordt lichtgroen tot geel met donkere nerven, de groei stagneert en de herfstkleur verdwijnt grotendeels. Droge, schrale grond die in juli en augustus steenhard opdroogt, is het tweede probleem. De amberboom komt oorspronkelijk uit vochtige beekdalen en bosranden en zoekt vocht. Blijft dat vocht te lang weg, dan verbranden de bladranden en valt het blad vroeg af, vaak al in augustus, en dan mist u precies de kleur waar u de boom voor plantte. Op een zware kleigrond die in de winter nat blijft, graaft u het plantgat ruim en mengt u wat compost en scherp zand door de uitgegraven grond, zodat het water weg kan zonder dat de kluit uitdroogt. Op droog zand werkt het andersom: daar helpt een flinke laag organisch materiaal en een mulchlaag van houtsnippers of bladcompost om vocht vast te houden. Houd die mulchlaag wel iets van de stamvoet af. Wind is verder nauwelijks een probleem, want het hout is sterk en de takken breken niet snel, al kleurt een boom in een luwe hoek meestal wat gelijkmatiger dan een boom op een open vlakte. Over winterhardheid hoeft u zich in Nederland en Belgie geen zorgen te maken. De liquidambar styraciflua doorstaat onze winters zonder bescherming en heeft geen winddoek of stammulch nodig. Alleen bij een pas geplante boom op een kale kavel is het verstandig om de eerste winter een dikkere laag blad of compost over de wortelzone te leggen. Let bij het planten daarom vooral op deze punten:

• Volle zon voor de diepste verkleuring, halfschaduw kan maar geeft zachtere kleuren.
• Een vochthoudende bodem die tegelijk water doorlaat, dus geen plek waar plassen blijven staan.
• Een licht zure tot neutrale grond, vermijd sterk kalkhoudende ondergrond en puinresten.
• Ruimte voor de kroon, want de boom wordt uiteindelijk breed en hoog.
• De eerste twee zomers ruim water geven, ook als het maar een paar weken droog is.

Groeivorm, eindhoogte en snoeien van de amberboom

Een jonge liquidambar styraciflua groeit opvallend regelmatig op. De stam loopt recht door tot in de top en de zijtakken staan in etages, waardoor de kroon in de eerste jaren duidelijk kegelvormig is. Dat maakt hem als solitair meteen bruikbaar: ook een jonge boom heeft al een af silhouet. Met de jaren wordt die kegel ronder en breder, de onderste takken worden zwaarder en de kroon krijgt een eivormig tot breed ovaal profiel. Reken erop dat u met een uitgegroeide boom te maken heeft en niet met een tuinboompje. Deze soort gaat flink de hoogte in en wordt ook breed, dus geef hem ruimte en zet hem niet vlak tegen de erfgrens of onder een dakgoot. In een ruime tuin, op een erf of langs een lange oprit komt hij het best tot zijn recht. Snoeien hoeft nauwelijks. Een liquidambar styraciflua bouwt zijn kroon vanzelf goed op en heeft geen jaarlijkse snoeibeurt nodig om in vorm te blijven. Wilt u toch ingrijpen, bijvoorbeeld om een dubbele top weg te nemen, een schurende tak te verwijderen of de kroon op te kronen zodat u eronderdoor kunt lopen, doe dat dan in de winter of het vroege voorjaar terwijl de boom in rust is. Snoei niet in het late voorjaar of de vroege zomer, want dan bloedt de wond en verliest de boom onnodig sap. Houd de snoei licht en verwijder liever elk jaar een tak dan eens in de tien jaar een halve kroon. De geleide vorm is de uitzondering op die regel. Onze lei amberboom wordt op een vlak scherm geleid en vraagt wel jaarlijks knippen, net als de andere leibomen uit onze kwekerij.

Amberboom kopen bij de kwekerij: planttijd, levervorm en bezorging

Wie een liquidambar styraciflua koopt, koopt een boom die tientallen jaren blijft staan, dus de start telt. Wij kweken de liquidambar styraciflua op ons eigen perceel in Ochten en leveren hem in twee vormen: als gewone amberboom op stam en als lei amberboom met een geleid scherm. De planttijd bepaalt de levervorm. Van oktober tot april is de boom in rust en leveren wij met blote wortel of met kluit. Dat is de goedkoopste en vaak de beste manier om te planten, want de wortels krijgen de hele winter de tijd om aan te slaan voordat het blad uitloopt. Valt uw bestelling buiten dat seizoen, dan leveren wij met draadkluit of in pot, zodat de kluit gesloten blijft en de boom ook in het groeiseizoen zonder terugval kan worden geplant. Bezorgen doen wij met onze eigen bezorgdienst, door heel Nederland en Belgie. Onze eigen chauffeurs weten hoe je een boom vervoert en waar je hem afzet, en dat scheelt schade aan de kluit en aan de takken. Vanaf 450 euro bezorgen wij gratis. Wilt u het planten liever uit handen geven, dan kan dat via onze aanplantservice met nazorgadvies, waarbij wij het plantgat, de verankering en de eerste watergift voor onze rekening nemen. Voor tuinadvies, ontwerp en onderhoud kijkt u bij onze diensten. Hoveniers en groenvoorzieners krijgen bij ons extra korting op het hele assortiment. Twijfelt u over de maat of de plek, bel of app dan gerust met 06 22369026. Verder vindt u praktische uitleg over bestellen en planten op de pagina bomen online kopen.

Veelgestelde vragen over de liquidambar styraciflua

Wanneer verkleurt de amberboom?

De verkleuring begint meestal in de tweede helft van oktober en loopt door tot ver in november. Eerst kleurt de buitenkant van de kroon geel en oranje, daarna schuift het naar rood en soms naar dieppurper. Hoe lang het duurt, hangt af van het weer. Koele heldere nachten en zonnige dagen geven de felste en langste kleuring, terwijl een zacht en nat najaar het blad sneller laat vallen. In een gunstig jaar staat de boom vier tot zes weken op kleur.

Hoe groot wordt een liquidambar styraciflua?

Dit is een echte boom en geen tuinboompje. Jonge exemplaren hebben een smalle kegelvormige kroon, maar met de jaren wordt die kroon breed en ovaal en gaat de boom flink de hoogte in. Reken dus op een solitair die ruimte vraagt, zeker in de breedte. In een kleine achtertuin komt hij snel in de knel met de schutting of de dakgoot. Wilt u het beeld wel maar heeft u weinig ruimte, kies dan de geleide vorm op stam.

Op welke grond groeit de amberboom het best?

Het liefst op een vochthoudende, licht zure en goed doorlatende bodem. De soort komt van nature uit vochtige beekdalen, dus hij wil water binnen bereik houden zonder in natte voeten te staan. Sterk kalkrijke grond met een hoge pH geeft geel blad en stagnerende groei, en droge schrale grond zorgt voor verbrande bladranden in de zomer. Meng bij zware of kalkrijke grond wat tuinturf en compost door de uitgegraven grond en zorg dat het plantgat water doorlaat.

Moet ik een amberboom snoeien?

Nauwelijks. De boom bouwt zijn kroon vanzelf regelmatig op en heeft geen jaarlijkse snoei nodig. Wilt u toch een tak weghalen, een dubbele top wegnemen of de kroon opkronen, snoei dan in de winter of het vroege voorjaar als de boom in rust is. Snoei niet in het late voorjaar, want dan bloeden de wonden. De lei amberboom is de uitzondering: die vraagt wel jaarlijks knippen om het scherm strak en vlak te houden.

Wanneer kan ik een amberboom planten?

Van oktober tot april, wanneer de boom in rust is, is de beste periode. Wij leveren in die maanden met blote wortel of met kluit, zodat de wortels de hele winter kunnen aanslaan. Buiten dat seizoen leveren wij met draadkluit of in pot, waardoor u ook in het voorjaar en de zomer kunt planten. Geef in dat geval de eerste twee zomers ruim water, want een boom die net geplant is heeft een beperkt wortelbereik.

Bestel uw liquidambar styraciflua rechtstreeks bij de kwekerij

Wilt u die najaarskleur in uw eigen tuin, bestel de liquidambar styraciflua dan gewoon online bij ons. U koopt hem rechtstreeks van de kweker, zonder tussenhandel, en dat merkt u aan de prijs en aan de versheid van het materiaal. Onze bomen staan tot kort voor levering op het perceel in Ochten, worden daar gerooid of opgekuild en gaan met onze eigen bezorgdienst de weg op naar heel Nederland en Belgie. Vanaf 450 euro bezorgen wij gratis, dus wie meteen een paar bomen of een rij leivormen bestelt, is voordeliger uit. Weet u nog niet welke maat past bij uw tuin, of twijfelt u tussen een amberboom op stam en een lei amberboom voor boven de schutting, leg dat dan even aan ons voor. Bel of stuur een appje naar 06 22369026, of mail naar info@bomenweb.nl met een foto van de plek en de maat van de tuin erbij. Wij kijken mee en zeggen het eerlijk als een andere soort beter past, bijvoorbeeld een Perzisch Ijzerhout of een Spaanse Aak op een kleiner perceel. Onze klanten beoordelen ons met een 4.7, en dat cijfer komt vooral voort uit het advies vooraf en de zorg waarmee de bomen worden afgeleverd. Ook hoveniers, groenvoorzieners en tuincentra bestellen bij ons, met extra korting op het hele assortiment. Bekijk het aanbod, kies uw maat en zet uw bestelling in het winkelmandje, dan zorgen wij dat de boom op het juiste moment in het seizoen bij u voor de deur staat. Bestelt u in het najaar, dan plant u nog voor de vorst en staat de amberboom er in het volgende najaar al kleurend bij.